📖 Transkripti Göster
:
: Yapısal Podcast'in yeni bölümüne hoş geldiniz.
: Bu bölümde yumuşak kat hakkında konuşacağım.
: Niye bu temayı seçtim diyecek olursanız da Kahramanmaraş depremlerinde en çok yıkıma neden olan kusurların başında geliyor.
: Ve gördüğüm kadarıyla hala daha bu sorunun ne kadar ciddi bir sorun olduğunun anlaşılmadığını ve bu sorunun tam olarak ne olduğunu nasıl çözüm bulunması gerektiğini nasıl engellenmesi gerektiğini anlaşılmadığını görüyorum.
: Bu bakımdan bu bölümü çekmek istedim.
: Örnek verecek olursam YouTube'da izlediğim bir videoda bu video bir inşaat mühendisinin başka bir inşaat mühendisi arkadaşının şantiyesini ziyareti.
: Anladığım kadarıyla bu şantiyesi ziyaret edilen arkadaş o yapının hem statik projesini yapmış hem de müteahhitliğini yapıyor.
: Ve video başında bu yapıda yumuşak kat sorunu olduğunu buna göre tasarlandığını söylüyor.
: Zemin katın 4.4 metre yüksekliğinde diğer katların ise 2.9 metre yüksekliğinde olduğunu söylüyor.
: Videonun sonlarına doğru bir noktada bu soruna nasıl önlem aldığını anlatıyor tasarım sırasında.
: İlk önlem olarak.
: Kolon boyutlarını olabildiğince yüksek tuttuk diyor.
: Burada tam olarak anlaşılmayan şey sadece zemin katta mı kolon boyutlarını olabildiğince yüksek tuttular yoksa bina boyunca mı?
: Yani 10 katlıydı sanırım ya da 8-10 katlı bir şey hatırlamıyorum tam şu an binayı.
: 10 kat boyunca bütün kolonları aynı yapıp o kolon boyutlarını mı olabildiğince geniş tuttular yoksa zemin katta mı sadece kolon boyutlarını geniş tuttular onu bilmiyorum.
: Ama anladığım kadarıyla yapı boyunca kolon boyutlarını olabildiğince yüksek tuttukları.
: İkincisi de etriye aralıklarını olabildiğince düşük tuttuk diyor.
: Perde de Fi 12 kolonda ise Fi 10 etriye kullandığını anlatıyor ve son önlem olarak da etriye sıklaştırmasını sadece plastik bölge yani kolonların plastik bölgesi denilen en uç bölgelerde değil kolonun tamamında uyguladıklarını söylüyor.
: Şimdi bu önlemleri burada bırakıyorum.
: Bu önlemlere bölümün sonunda tekrar geleceğim.
: Öncelikle bir yumuşak kat nedir?
: Mekanizması nedir?
: Bunları konuşmak istiyorum.
: Bunları konuştuktan sonra gelip bu alınan önlemlerin ne kadar doğru veya yanlış olduğunu beraber tartışabiliriz.
: Yumuşak kat nedir?
: Tanımına gelecek olursam yumuşak kat bir yapıda bir katın yanal rijitliğinin üstündeki veya altındaki en alt kat olmazsa zemin katı olmazsa kata göre belirgin şekilde daha düşük olması durumudur.
: Şimdi bu Amerikan yönetmeliğinde rijitlik oranı olarak göz önüne alınıyor.
: Mesela Amerikan yönetmeliği diyor ki bir üstündeki katın rijitliğinin %70'inden daha az rijitliğe sahipse bir kat o katta yumuşak kat vardır diyor.
: %60'ından daha düşükse diyor.
: Orada extreme soft story yani yumuşak katın daha ciddi olanı daha çok soruna yol açan versiyonu bunu oran olarak yapmış.
: Bizim yönetmeliğimizde yani TBDY 2018'de böyle bir ayrım yok öncelikle.
: Ve bizim TBDY 2018'de rijitlik oranı olarak değil göreli kat ötelemeleri üzerinden hesaplanan bir kat sayıyla gözünden alınıyor.
: Ayrıca Amerikan yönetmeliği Eğer ki o katın üzerinde 3 kat veya daha fazla kat varsa bu katların yani o 3 katın ortalama rijitliğinin bizim katımıza oranını %80 olmasını istiyor soft story için.
: Yani %70'i %80'e çekiyor 3 kat için.
: Extreme Soft Story'de de bu %60'lık değeri %70'e çekiyor.
: Yani %10 bir artırma gidiyor.
: Ayrıca yine Amerikan yönetmeliğinde bir madde var.
: Bu madde diyor ki risk kategorisi yapıların ne olursa olsun en düşük risk kategorisine sahip olsa dahi eğer ki S1 değeri yani bizim TBDY 2018'de SD1 değerine denk gelen değer katsayı.
: 0.75'in üzerinde ise Extreme Soft Story'yi komple yasaklıyor.
: Yani bizim örneğimiz için düşünürsek 8-10 katlı bir yapı için...
: Eğer ki zemin katının rijitliği üstündeki 3 katın rijitliğinin %30'undan daha düşükse bunu Amerikan yönetmeliği yasaklıyor.
: Bunu yapamazsın diyor.
: Maksimum %30 rijitlik farkı olabilir.
: Üstündeki 3 katın ortalaması ile diyor bu zemin katın.
: Ve burada önemli olan bir nokta var.
: Rijitliğin mutlak bir değerini göz önüne almıyoruz biz.
: Yani bir kata yumuşak kat derken belli bir değerin altında diye demiyoruz.
: Katlar arasındaki oransal farkı göz önüne alıyoruz.
: Yani bir kat tek başına yetersiz rijitliğe sahip olduğu için değil, üst katlara kıyasla daha az rijitliğe sahip olduğu için yumuşak kat olarak tanımlanıyor.
: Bu önemli.
: Şimdi yumuşak kat niye sorun yaratıyor konusuna gelecek olursak, deprem etkisi altında yanal rijitliği daha düşük olan kat, yani bu yumuşak kat bizim zemin katımız bu verdiğim örnekte, yapının neredeyse toplam yanal ötelemesinin çok büyük oranını bu katta meydana geliyor.
: Bu yanal öteleme bu katta geldiği için yapının yüksekliği boyunca katlar arasında Bu yanal ötelenmelerin eşit bir şekilde dağıtılmadığını zemin katta çok büyük oranının meydana geldiğini görüyoruz.
: Bu şunu da beraberinde getiriyor.
: Deprem enerjisinin çok büyük çoğunluğu zemin katta soğurulmak durumunda kalıyor.
: Böyle olunca o deprem enerjisinin soğurulmasını da katlara yayamıyoruz ve deprem enerjisi bir katta soğurulmak zorunda kaldığı zaman o katın kapasitesi bittiği zaman çok büyük oranda yapıda göçmeye gidiyor.
: Çünkü çok büyük yer değişimleri meydana geliyor ve artık yapı bu yer değişimlerini kaldıramayacak seviyeye geliyor.
: Buna daha detaylı gireceğiz.
: Ama yumuşak katın depremde bu kadar ciddi tehlike yaratmasının ana nedeni bu.
: Şimdi burada diyebilirsiniz ki niye rijitliği düşük olan daha çok yer değişimine maruz kalıyor.
: Kısa kolonlarda mesela orada tam tersiydi.
: Daha rijit olan kısa kolonlara daha yüksek kuvvetler geliyordu ve enerji orada soğuruluyordu.
: Orada fark şu bu kısa kolonlar aynı katta bulunduğu diğer kolonlara nazaran daha fazla kuvvet çekiyordu.
: Bunlar aynı katta bulunmuyor.
: Yumuşak kat bambaşka bir kat.
: Burada yumuşak kat diğer katlardan bağımsız olarak çalışıyor.
: Bu nedenle bu iki kısa kolon ve yumuşak katın mekanik modelini oluşturmak istersek kısa kolonlu katın modelini oluştururken paralel bağlantıyla yaylar oluşturmamız gerekiyor ve paralel bağlantıda bilirsiniz ki bir kuvvet uygulandığı zaman aynı yerde değişim olacak bütün yaylarda.
: Sadece bu aynı yer değişimin nedeniyle farklı rijitliğe sahip yaylarda farklı kuvvetler meydana gelecek.
: Ancak seri bağlantıdaysa bütün yaylarda aynı kuvvet meydana geldiği halde ciddi düşük olan yayda daha fazla yer değişimi meydana gelecek.
: Bu bakımdan iki farklı mekanizma iki farklı model kafa karışması olabilir diye anlattım.
: Hani bir yerde rijit eleman daha çok kuvvet çekerken niye burada yumuşak olan kata enerji soğurulması orada yoğunlaşıyor.
: Şekil değiştirme taleplerinin yumuşak kat seviyesinde yoğunlaşması nelere yol açıyor bir de onlardan bahsedelim.
: Öncelikle şekil değişimi demek yapıda hasar demek.
: O katta hasar demek elemanda hasar demek Elemanda hasar demek bu elemanın kapasitesinin artık sonuna geliyoruz veya kapasitesinin belli ölçüde kullanılması demek.
: Sünekliği kullandığınız zaman yönetmeliklerde bu açık açık yazmıyor ancak bir elemanın mesela örnek olarak bir kiriş, bir çerçeve sistem, bir çerçeve sistemin sünekliğini kullandığınız zaman onun kesme kuvveti kapasitesini düşürüyorsunuz.
: O elemanda hasarlar meydana geliyor.
: O eleman artık eskisi kadar kuvvetli olmuyor.
: Bu bakımdan sünekliği kullandığınız zaman kesme kuvveti kapasitesini de belli oranda düşürdüğünüzü anlamanız gerekiyor.
: Başka bir sorun da esas önemli sorunlardan biri.
: P delta etkileri ikinci mertebe etkileri de diyebiliriz.
: Deprem mühendisliğinde daha çok P- Delta diye geçtiği için P- Delta diyorum burada.
: P- Delta nedir?
: Normalde düşey kuvvetler nedeniyle yer değiştirmemiş sistemde bir moment oluşmazken P- Delta etkileri yer değiştirmiş sistemde düşey kuvvetler sonucu oluşan momentleri de göz önüne alır.
: Ve yumuşak katta ciddi bir yanal yer değişimi olduğu zaman düşey kuvvetler sonucu ciddi momentler de oluşmaya başlıyor.
: Ve bu momentler de Plastik mafsal oluşmasına...
: neden oluyor.
: Ayrıca yapıda hasara meydana geliyor.
: Oluşan hasar nedeniyle de elemanın rijitliği daha da düşüyor ve daha çok yanal öteleme yapmasına neden oluyor bu katın.
: Yani kuvvet geliyor, hasar veriyor.
: Üzerine daha çok deplasman yapıyor.
: Daha çok kuvvet geliyor.
: Yani bir kısır döngü gibi düşünebilirsiniz uç durumlarda.
: Ve bu uç durumlara gittiği zaman yapıda üst katlarda plastik mafsallar oluşamadan zemin katta da mekanizma durumu oluştuğunu görüyorsunuz.
: Mekanizma derken göçme mekanizması.
: Yani kolonların uçlarında da plastik mafsalların oluştuğu vesaire görebilirsiniz ve bunun sonucunda da yapının daha üst katlarda plastik mafsallar oluşmadan göçtüğüne şahit olabilirsin ve bu göçme içinde sünek bir göçmeden bahsedemeyiz çünkü tek bir katta sadece plastik mafsallar oluşuyor bizim istediğimiz bütün katlarda kirişlerin uçlarında önce plastik mafsallar oluşması Bu yüzden yüksek hiperstatiklik derecesine veya yedeklemeye sahip sistemler kullanıyoruz.
: Yüksek yedeklemeye sahip sistemler kullanıp bu yumuşak kat nedeniyle yapımız göçerse biz amaçladığımız tasarım felsefesine ulaşamamış oluyoruz.
: Zaten benim Türkiye'deki mühendislikte de gördüğüm en büyük sorun sürekli ezbere bir şekilde yönetmelik üzerinden tasarım yapılmaya çalışılıyor.
: Çünkü gördüğüm mühendislerin tasarım felsefesi nedir bunu anlayamadığı.
: Hani bu sadece mühendisler bakımından değil okuduğum, gördüğüm, yaptığım tartışmalarda Türkiye'de kullanılan programları yapan kişilerin dahi bu tasarım felsefesini anlayabilmekten çok çok uzak olduğuna şahit oldum.
: Bu nedenle de bu podcast'in ana amacı zaten bu tasarım felsefesini anlatabilmek.
: Yani ezbere bir şekilde hesapları değil hani 3'ü koy buraya x yerine 5 yazacaksın, y yerine kat yüksekliği vesaire o tarz bir şey değil.
: Hesapların Felsefesi bizim yapmaya çalıştığımız tasarımın felsefesini anlatmak istiyorum ben.
: Bir de bu yumuşak kat artı P- Delta etkisine yapıda burulma düzensizliği olduğunu varsayarsak bu üçü birleşince bu mahşerin dört atlısı var ya onun üçü zaten yapıda bulunmuş oluyor.
: Yumuşak kata ne neden oluyor gelecek olursak veya neler?
: Türkiye'de en çok zemin katta bulunan dükkan veya otopark gibi o katlarda daha az duvar kullanımı veya o katların üst katlara nazaran daha yüksek kat yüksekliğine sahip olması neden oluyor.
: Zaten o videoda bahsettiğim gibi 4.4 metre kat yüksekliğine sahip diğer katlar 2.9 metre ve tahmin ediyorum çok büyük olasılıkla da üst katlarda dolgu duvarlar yaygın biçimde kullanılırken zemin katta bu kadar yaygın kullanılmayacak.
: O mahşerin 4 atlısının 3 bulunuyor dedim.
: Dördüncüsü de dolgu duvarlar bu arada.
: O dolgu duvarlar nedeniyle de hesapta hiç gözükmeyen, tasarım sırasında hiç gözükmeyen rijitlik farkları meydana geliyor.
: Bunlar da var olan yumuşak kat sorununu daha ciddi bir noktaya çekiyor.
: Şimdi videodaki örnek üzerinden 2.9 metre ve 4.4 metre kat yüksekliği için rijitlik farkı örneği vereceğim.
: Çok kaba bir hesap olacak bu tabii ki.
: Şimdi bir kolonun yanal rijitliğini hesaplarken düşey taşıyıcı elemanın çok basit bir formül var.
: Formülün farklı katsayılara sahip versiyonu var.
: Bunun nedeni o kolonun mesnetleme şartlarıyla alakalı.
: Burada bu mesnetleme şartları çok fark etmiyor.
: Çünkü bu iki kolonun da aynı şartlarla mesnetlendiği ve aynı kesite, aynı e-modüle vs.
: aynı malzemeden yapıldığını kabul ettiğimiz zaman iş dönüp dolaşıyor.
: Sadece kolonun boyunun küpüyle alakalı oluyor rijitlik farkı.
: Bu bakımdan iki kat arasındaki kolonlar yani iki katın rijitlik farkını hesaplamak isterseniz çok çok kabaca bir şekilde bu iki katın kat yüksekliğinin yani eleman o kolonların veya işte perdelerin yüksekliğinin oranının küpünü hesaplayabilirsiniz.
: Bu hesap bunu hesapladığınız zaman iki kat arasındaki rijitlik farkını görebilirsiniz.
: Mesela 4.4 metre ve 2.9 metre için hesapladığımız zaman zemin kat üst kattan 3.49 kat 3.5 kat yani kısaca 3.5 kat daha az rijitliğe sahip oluyormuş.
: Bu oransal olarak ne oluyor da Yaklaşık %29'a denk geliyor.
: Yani üst katın rijitliğine %100 dersek zemin katın rijitliği %29'a düşüyor üst katı oranla.
: Amerikan yönetmeliğinde ben ne demiştim?
: %70 rijitlik farkı olduğu zaman yumuşak kat olarak yani soft story olarak tanımlanıyor.
: %60'ın 6 ise extreme soft story olarak tanımlanıyor demiştim.
: Ve Amerikan yönetmeliğinde extreme soft story olduğu zaman önemli yapılarda çok kişinin yaşayacağı yani ne bileyim hastane okul tarzı yapılar.
: ve bu yapılarda yüksek deprem riski olan bölgelerde yapılıyorsa extreme soft story'yi yasaklıyor.
: Şimdi buraya geliyoruz %66 demiştim bakın dikkat çekiyorum.
: %60 nere?
: %29 nere?
: Yani bu videoda bahseden arkadaşın zemin katının rijitliği neredeyse yok denecek kadar az.
: Bir de buna hesaba katmamız gereken şey dolgu duvarların farkı.
: Yani bu hesapta daha üst katlarda bulunup alt katlarda bulunmayan dolgu duvarların rijitliği katılmamış durumda.
: Bu dolgu duvarların rijitliği katıldığı zaman belki %15-20 belki daha da düşecek.
: Yani muazzam bir fark var.
: Bu bölümde ciddi anlamda dolgu duvarlardan konuşmuyorum.
: Dolgu duvarları ayırdığım ayrı bir bölüm olacak.
: Çünkü dolgu duvarlarının yarattığı sorunlar sadece yumuşak katla sınırlı değil.
: Çok daha farklı sorunlar yaratıyorlar.
: Bunlara başka bir bölümde detaylıca değineceğiz.
: Şimdi bu yumuşak kat sorununa nasıl önlem alınırsa gelecek olursam zaten isminden anlaşıldığı gibi şeyde rijitlik düzensizliği olarak geçiyor yumuşak kat.
: İsminden de anlaşılabildiği gibi zemin katın rijitliğini arttırmamız gerekiyor ilk önlem olarak.
: Bunu nasıl yapabiliriz?
: elemanların sadece zemin katta boyutlarını daha büyük tutabiliriz.
: Genelde ekstra elemanlar atılması gerekiyor zemin kata.
: Perde kullanmak özellikle oldukça etkili bir yöntem.
: Eğer perde kullanılamıyorsa çelik çaprazlar kullanılabilir.
: Yurt dışında yapıların dış kısmında özellikle yeni yapılan yapılarda değil sonradan güçlendirilmesi yapılan yapılarda çelik çaprazlarla dışarıdan güçlendirildiğini görebilirsiniz.
: Örnek olarak Amerika'daki evlerin garajları genelde sonradan güçlendiriliyor.
: Bu güçlendirmeyi çelik çerçeveler ekleyerek yapıyorlar.
: Yöntemlerden biri bu.
: Yani rijitliğini arttırmanız gerekiyor zemin katın.
: İkinci yöntemde yapıya sönümleyiciler ekleyebilirsiniz.
: Bu sönümleyiciler ne işe yarıyor derseniz de sönümleyiciler yapının deprem sırasında daha çok enerji soğurmasını daha çok enerji soğurduğu için sönümleme yapmasını yani ve bu sayede de yapılan yer değişimlerini kısıtlamasını sağlıyor.
: Yapılan yer değişimleri kısıtlandığı zaman zemin katta herhalde siz de hemfikirdesinizdir ki bu rijitlik farkı sorunu daha da ufalıyor.
: Yani çok ciddi sorun olmaktan daha az sorun olmaya doğru gidebilir.
: Şimdi bu yumuşak kat niye en çok yıkıma neden olan kusurların başında geldiğine gelecek olursak bundan birkaç bölüm önce R katsayısı ve Türkiye'de nasıl yanlış kullanıldıklarını, R katsayısının Türkiye'de bu kadar yüksek kullanılmaması gerektiğini, bu kadar yüksek kullanmak için ne Türkiye'de yeterli mühendislik hizmeti olduğunu ne de yeterli kalitede işçilik olduğunu anlatmıştım.
: R katsayısının da bu ikisiyle direkt olarak bağlantılı olduğunu söylemiştim ve buna belki eklemem de gerek...
: çıkmıştı bu hatta.
: Ekşi'de yazmıştım ben.
: Önce Türkiye'de üretilmişti ancak bu istenilen kalitede üretilemediği için dayanıma sahip olmadığı için veya sünek diye tam olarak bilmiyorum neydi sorun çıkarmış.
: Sorun çıkardığı için bu ankrajı yurt dışından sipariş etmişlerdi Osmangazi Köprüsü için ve tahmin edersiniz ki Osmangazi Köprüsü gibi ülkenin en önemli mühendislik projelerinden birinde herhalde gelişigüzel bir çelik üreticisi seçilmemiştir.
: Ülkenin en iyi çelik üreticileri o parçayı üretmek için teklif verilmiştir ve onlardan teklif alınmıştır.
: Böyle bir ortamda mahalle arasında yapılan 5 katlı 10 katlı yapılarda kullanılan çelik donatı en ucuz yerden alınıyordur diye tahmin ediyorum.
: Ekstra bir para ödeyip daha kaliteli yerden alayım diyen bir müteahhit olduğunu sanmıyorum.
: Yani varsa bile %0.1'lik dilimdedir Türkiye'de.
: Böyle olunca da ülkede her şeyin kalitesi yerlerde gezerken her yerde yozlaşma izlerini görebiliyorken bu yapı malzemelerinde niye kaliteli üretilsin?
: Niye istenilen standartlara uysun bu yapı malzemeleri?
: Yani Donatı çeliği acaba bizim istediğimiz süneklik kapasitesine ulaşabilecek seviyede üretiliyor mu?
: Genel anlamda.
: Ben bunun doğru olduğuna katiyen inanmıyorum.
: Bu da sorunların bir başka nedeni.
: Yıkımların bir başka nedeni.
: Şimdi dedim ya R katsayısı yönetmelik 8 almanıza izin veriyorsa R katsayısını direkt 8 seçiyorlar.
: Üzerine yetersiz mühendislik, yetersiz işçilik, yetersiz kalitede yapı malzemeleri bunlar birleşiyor ve yapı göçüyor.
: Bu yumuşak katta da mesela R'yi 8 aldınız.
: Üstüne yumuşak katınız var.
: Üstüne belki burulma düzensizliği var yapıda.
: Üzerine, üst katlarda dolgu duvar var, alt katta yok ve sonuç olarak bu yapının deprem sırasında ayakta kalması artık mucizelere kalıyor.
: Bu bakımdan Türkiye'de yumuşak kat çok ciddi bir sorun.
: Zaten hani dünyada da genelde depremlerde en çok yıkıma neden olan kusurlardan biri.
: Yani sadece Türkiye'ye özgü bir sorun değil bu yumuşak kat.
: Şimdi dediğim videodaki inşaat mühendisinin aldığı önlemlere gelmek istiyorum video sonunda.
: Dedi ki kolon boyutlarını olabildiğince yüksek tuttuk.
: Şimdi biz bu bölümde konuştuğumuza göre sorun burada o katın rijitliğinin sayısal değeri değil oransal olarak bir üst kata oranla daha düşük olmasıydı.
: Bütün katların kolon boyutlarını veya perde boyutlarını büyüttüğünüz zaman bütün katların rijitliği artıyor ve o zemin katın rijitlik oranı yine üst katlara nazaran düşük oluyor.
: Derseniz ki rijitliği arttırarak çoktan yer değişimini azaltır bu sayede P Delta etkileri azalır vs.
: vs.
: Dediğim gibi burada esas sorun o katın belli bir rijitliği değil oranı.
: Çünkü o oran nedeniyle deprem enerjisi bu katta soğurulacak.
: Depremin başında bu elemanların rijitliği o katın yanal ötelemesini sınırlarken deprem biraz ilerledikten sonra süneklik talepleri arttıktan sonra bu elemanların rijitliği oldukça düşecek.
: Ve bu bakımdan o elemanları geniş yapmamız yani mutlak değer olarak rijitliği çok bir rol oynamıyor.
: Çünkü dediğim gibi depremin ilerleyen safhalarında zaten bu rijitlik düşecek ve çok ciddi yer değiştirme talepleri, şekil değiştirme talepleri meydana gelecek.
: Bu yer değiştirme, şekil değiştirme talepleri geldiği zaman yapı yine o zemin kattan göçme mekanizmasına gelecek.
: Plastik bölgede kolonların veya kirişlerin etriye aralığını olabildiğince düşük tuttuk.
: Şimdi olabildiğince de burada muallak bir ifade.
: Diyelim ki 10 cm'den 5 cm'e düşürdünüz.
: Bu iki kat daraltma mesafeyi bile süneklik kapasitesini ne kadar arttıracak o kolon?
: Çünkü bahsettiğim gibi zaten o süneklik kapasitesini sınırlarda kullanıyor Türkiye'de tasarım yapan mühendisler.
: Bu kolonun veya kirişin veya çerçevenin genel anlamda zaten daha gidebileceği çok bir süneklik kapasitesi yok.
: Ve esas sorun da burada bu yumuşak katta süneklik kapasitesinden ziyade rijitlik farkı.
: Yani sünekliği arttırırsanız belki bir nebze etki edebilir, yardımcı olabilir ama bu sünekliği ne kadar arttıracaksınız?
: Yani 3.5 kat rijitliği düşürdükten sonra kaç kat süneklik arttırabilirsiniz ki bunu kompanse etsin.
: Bu bakımdan zaten sınırda seçiyorsunuz.
: R'yi 7 8 alıyorsunuz.
: Bu çerçeve sistemin sünekliğinin sınırları demek zaten.
: Bu noktadan sonra süneklik size pek bir yardımcı olamıyor.
: Perde de Fi 12 kolonda ise Fi 10 kullandığını söylüyor.
: Yani sadece Fi 12 kullandığınız veya Fi 10 kullandığınız diye sünekliğiniz öyle muazzam artmıyor.
: Önemli olan hem çapı hem daraltmanız ve bu ikisini de güzel seçseniz dahi dediğim gibi süneklik kapasitenizin zaten sınırlarındasınız.
: Daha fazla gidebilecek bir yeri yok.
: Etriye sıklaştırmasını sadece plastik bölge denilen bölgede değil kolonun tamamında uyguladıklarını söylüyor.
: Mesela bu tamamen gereksiz bir hamle.
: Kolonun ortasında sıklaştırma yaptığınız zaman kolonun deformasyon kapasitesini veya işte plastik mafsal kapasitesini, süneklik kapasitesini vesaire arttırmıyorsunuz.
: Orta bölgeye uygulanan etriyelerin o plastik bölge denilen bölgede oluşacak plastik mafsalın süneklik kapasitesine bir etkisi yok.
: Çünkü burada önemli olan kesit sünekliği o bölgedeki kesitlerin sünekliği önemli ve orta bölgedeki sıklaştırma o bölgedeki süneklik kapasitesine etki etmiyor.
: Yani sadece para fazla harcıyorsunuz kolonun orta bölgesinde sıklaştırma yapmak hiç mi işe yaramaz en azından kesme kuvveti kapasitesini arttırır derseniz de Zaten o kolonun orta bölgesine atılması gereken etriye o kolona gelebilecek maksimum momentten elde ediyorsunuz.
: Yani o kolona gelebilecek maksimum momenti hesaplıyorsunuz.
: Oradan maksimum gelecek kesme kuvvetini hesaplıyorsunuz.
: Ve bu kesme kuvvetini karşılayabilecek bir etriye atıyorsunuz.
: Yani zaten gelemeyecek olan bir kuvvet için daha fazla sıklaştırma yapmak gereksiz.
: Dediğim gibi sünekliğe de bir katkısı yok.
: Belki zaten sünekliğe katkısı olsa genel anlamda gördüğüm kadarıyla sünekliğini arttırma Ancak kolonda plastik mafsal oluştuğu zaman zaten belirttiğim gibi bölümün başlarında da o zemin katta göçme mekanizması oluşmuş olacak.
: Yani biz kolonumuzun uç bölgelerinde daha üst katlarda plastik mafsallar oluşmadan plastik mafsal oluşmasını istemiyoruz.
: Eğer ki bu oluştuğu durumda bizim kolonumuz sünek bile olsa yapının genel sünekliği çok ciddi oranda düşmüş olacak.
: Çünkü üzerindeki 8-9 katta bulunan kirişlerin süneklik kapasitesini kullanmamış olacağız.
: Yani neredeyse 8'de 1'e 10'da 1'ine düşürmüş oluyoruz yapının süneklik kapasitesini.
: Bu bakımdan ne kadar kolonun sünekliğini arttırmaya çalışsak bile bu önlem yine yeterli değil.
: Bu 4 alınan önleme baktığım zaman 4 maddelik önleme ben açıkçası yumuşak kat sorununu çözebilecek bir önlem olarak siz benle ayrı düşünüyorsanız ayrı fikirdeyseniz bunu yorumlarda yazabilirsiniz veya Instagram hesabımda bu konuyu dile getirebilirsiniz.
: Bu bölümde konuşmak istediğim bir şey kalmadı sadece şunu söylemek istiyorum.
: Türk yönetmeliğinde bu yumuşak kat hesabının ne kadar doğru olduğunu veya olmadığını tartıştığım bir bölüm olacak.
: Çünkü hesap dediğim gibi Amerikan yönetmeliği ile aynı mantıkla ilerleyen bir hesap değil.
: İkinci katın göreli kat ötelemesini alıyoruz o katın yüksekliğine bölüyoruz.
: Bu bize rijitliği vermiyor direkt olarak.
: bize Interstory Drift Rate denilen bir şey veriyor.
: Bu ne diyecek olursanız o katın göreli kat ötelemesinin ne kadar hızlı veya yavaş olduğunu bize söylüyor.
: Buradan bir o katın diğer katlara nazaran rijitlik farkını yakalamaya çalışıyor.
: Ancak bu konuda ne kadar başarılı veya değil ve o kritik eşik orada.
: O katsayı olan 2 ne kadar düzgün seçilmiş.
: Mesela bunları konuşacağım.
: R katsayısı gibi Türkiye'de.
: Bu katsayı da oldukça sıkıntılı bir katsayı gibi duruyor.
: Bunu tartışacağız.
: Bakalım öyle miymiş değil miymiş.
: Başka bir konu yok.
: Gibi bu bölüm konuşmak istediklerim bu kadardı.
: Dinlediğiniz için teşekkür ediyorum.
: Bir sonraki bölümde görüşmek üzere.
: Hoşçakalın.